8. Yargı Paketi olarak da bilinen 7499 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (“Kanun Değişikliği”) 12 Mart 2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
Çeşitli kanunlarda esaslı değişiklikler getiren Kanun Değişikliği, (i) 6698 sayılı Kişisel Verileri Koruma Kanunu’nda (“Kanun”) özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesi, kişisel verilerin yurtdışına aktarılması ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun idari para cezalarına karşı davalarda görevli mahkemeye ilişkin değişikliklerin yanı sıra; (ii) çeşitli kanunlarda gün ve hafta olarak belirtilen sürelerin yeknesaklaştırılması amacıyla kanun yoluna başvuru sürelerinde yapılan değişiklikleri içerir.
1. 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda Yapılan Değişiklikler
Kanun Değişikliği ile 6698 sayılı Kanun’a getirilen yenilikler üç başlık altında toplanır:
- Özel nitelikli kişisel verileri işleme şartları değiştirilmiştir,
- Kişisel verilerin yurtdışına çıkartılma şartları belirlenmiştir,
- Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından verilen idari para cezalarına karşı davalarda idare mahkemeleri görevli olarak belirlenmiştir.
a. Özel nitelikli kişisel verileri işleme şartları değiştirilmiştir
Kanun Değişikliği öncesi sağlık ve cinsel hayata ilişkin olmayan özel nitelikli kişisel veriler (örn. ırk, din, siyasi görüş), kişinin açık rızası aranmaksızın da işlenebilirken yeni düzenlemeler uyarınca özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesi aşağıdaki şartlara tabi tutulmuştur:
i. İlgili kişinin açık rızasının olması,
ii. Kanunlarda açıkça öngörülmesi,
iii. Fiili imkânsızlık nedeniyle rızasını açıklayamayacak durumda bulunan veya rızasına hukuki geçerlilik tanınmayan kişinin, kendisinin ya da bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün korunması için zorunlu olması,
iv. İlgili kişinin alenileştirdiği kişisel verilere ilişkin ve alenileştirme iradesine uygun olması,
v. Bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için zorunlu olması,
vi. Sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlarca, kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbi teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi ile sağlık hizmetlerinin planlaması, yönetimi ve finansmanı amacıyla gerekli olması,
vii. İstihdam, iş sağlığı ve güvenliği, sosyal güvenlik, sosyal hizmetler ve sosyal yardım alanında hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi için zorunlu olması,
viii. Siyasi, felsefi, dini veya sendikal amaçlarla kurulan vakıf, dernek ve diğer kâr amacı gütmeyen kuruluş ya da oluşumların, tâbi oldukları mevzuata ve amaçlarına uygun olmak, faaliyet alanlarıyla sınırlı olmak ve üçüncü kişilere açıklanmamak kaydıyla; mevcut veya eski üyelerine ve mensuplarına veyahut bu kuruluş ve oluşumlarla düzenli olarak temasta olan kişilere yönelik olması.
b. Kişisel verilerin yurtdışına çıkartılması şartları belirlenmiştirKanun Değişikliği ile kişisel verilerin yurtdışına çıkartılması için üç alternatifli bir sistem öngörülmüştür. Buna göre;
i. Kanun’un 5. ve 6. maddelerde belirtilen şartlardan birinin varlığı ve aktarımın yapılacağı ülke, uluslararası kuruluş veya ülke içerisindeki sektörler hakkında yeterlilik kararı bulunması halinde (m.9/1-2-3), kişisel veriler yurtdışına aktarılabilir.
ii. Yeterlilik kararının bulunmaması halinde Kanun’un 5. ve 6. maddelerde belirtilen şartlardan birinin varlığı, ilgili kişinin aktarımın yapılacağı ülkede de haklarını kullanma ve etkili kanun yollarına başvurma imkânının bulunması kaydıyla, Kanun’un 9. maddenin 4. fıkrasında yer alan uygun güvencelerden birinin sağlanması halinde kişisel veriler yurtdışına aktarılabilir.
iii. Yeterlilik kararı ve uygun güvencelerin bulunmaması halinde ise arızi olmak kaydıyla Kanun’un 9. maddenin 6. fıkrasında yer alan şartların birinin varlığı halinde kişisel veriler yurtdışına aktarılabilir.
İşbu düzenlemeler doğrultusunda yurt dışında kurulmuş ve küresel çapta hizmet veren şirketlerin Kanun’daki yeterlilik koşullarını sağlaması halinde yurt dışına kişisel veri aktarımı gerçekleştirebilecek.
c. Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından verilen idari para cezalarına karşı davalarda idare mahkemeleri görevli olarak belirlenmiştir
Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından verilen idari para cezalarına karşı hangi mahkemede dava açılacağı Kanun Değişikliği öncesi mevzuatta açıkça düzenlenmemişti. Bu sebeple Kabahatler Kanunu uyarınca Sulh Ceza Hâkimlikleri görevli kabul edilerek ilgili davalar bu mahkemeler nezdinde açılmaktaydı.
Kanun Değişikliği ile görevli mahkeme açıkça düzenlenmiş ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından verilen idari para cezalarına karşı idare mahkemelerinin görevli olduğu kanunlaşmıştır.
2. Kanun Yoluna Başvuru Sürelerinde Yapılan Değişiklikler Çeşitli kanunlarda yer alan itiraz, istinaf ve temyiz kanun yollarına başvuru süreleri bazen kimi kanunlarda gün kimi kanunlarda hafta olarak düzenlenmişti ve başvurular farklı sürelere tabii tutulmuştu. Kanun Değişikliği ile bu süreler iki hafta olarak belirlenerek yeknesaklık sağlanmıştır.
Ayrıca kararın duruşmada kişinin yüzüne okunması (tefhim) ile kanun yoluna başvuru süresinin başlaması uygulamasına son verilerek sürelerin gerekçeli kararın tebliğ edilmesiyle başlayacağına karar verilmiştir.
01.06.2024 tarihinden sonra verilecek kararlar üzerinde uygulanacak işbu düzenlemeler aşağıdaki kanunlarda değişiklik yapmıştır:
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu
- 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu
- 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
Yukarıdaki hususlarda herhangi bir sorunuz olması halinde bizimle iletişime geçebilirsiniz.